انواع ضايعات ناكامل نخاعى

چهار نوع ضایعه ناکامل طناب نخاعی وجود دارد که عبارتنداز:

۱-سندرم براون سکوارد

۲-سندرم  طناب قدامی (پیشین)

۳-سندرم طناب مرکزی

۴-سندرم طناب خلفی (پشتی)


سندروم براون سكوارد(Brown-Sequard syndrome):

اين سندروم در نتيجه قطع عرضى و يك طرفه نخاع شوكى ايجاد مى‏شود. در اين وضعيت نادر، اما به خوبى شناخته شده، هدايت در يك طرف يا طرف ديگر طناب نخاعى به خط وسط بلوك مى‏شود (مثلاً توسط يك تومور يا مهره شكسته شده). ضعف اسپاستيك (قطع راه كورتيكواسپاينال لترال)، از بين رفتن حس وضعيت، كيناستتيك و ارتعاش در همان طرف ايجاد مى‏شود. در طرف مقابل حس درد و حرارت از بين مى‏رود (قطع رشته‏هاى اسپاينوتالاميك پس از تقاطع). حس لمس عمقى(دقيق) باقى مى‏ماند، زيرا كه قسمتى از آن توسط فانيكولوس خلفى طرف مقابل كه سالم است، منتقل مى‏شود.


 سندروم طناب قدامى(Anterior cord syndrome):

غالبا به ضايعات فلكشن ناحيه گردنى مربوط مى‏شوند كه قسمت قدام طناب نخاعى صدمه مى‏بيند و ميزان جريان خون عروقى شريان نخاعى قدامى كاهش مى‏يابد. نوعا فشارى به قدام طناب نخاعى به علت شكستگى، دررفتگى يا پروتروژن ديسك گردنى وجود دارد. اين سندروم با از دست دادن عملكرد حركتى (ضايعه راه كورتيكواسپاينال) و از دست رفتن حسهاى درد و حرارت (ضايعه راه اسپاينوتالاميك) در زير سطح ضايعه، مشخص مى‏شود. معمولاً حسهاى پروپريوسپتيو، كاينستزى و ارتعاش سالم باقى مى‏مانند. چون از طريق ستونهاى خلفى جريان خون مجزا از شريانهاى نخاعى خلفى دريافت مى‏كنند.


 سندروم طناب مركزی(Central cord syndrome):

اغلب اين سندروم به طور شايع به علت ضايعات حاصل از هيپراكستنشن در ناحيه گردنى اتفاق مى‏افتد. همچنين به مشكلات مادرزادى يا تنگى دژنراتيوكانال نخاعى نيز مربوط مى‏شود. در نتيجه، نيروهاى فشارى، ادم و هموراژى را افزايش مى‏دهد. به طور مشخص گرفتارى نورولوژيك، در اندامهاى فوقانى بيشتر است و اندامهاى تحتاى كمتر از اندامهاى فوقانى دچار فلج و سفتى مى‏شوند. درجات متفاوتى از ضايعه حسى به وجود مى‏آيد ولى نسبت به اختلالات حركتى به ميزان كمترى صدمه مى‏بينند. همراه با سالم باقى ماندن راه‏هاى ساكرال، عملكرد جنسى، شكمى و مثانه‏اى دچار اشكال نمى‏شود.

اين بيماران به طور مشخص، توانايى حركت را همراه با ضعف باقيمانده در ديستال اندام فوقانى به دست مى‏آورند. جراحى عامل فشار را كه در بعضى از بيماران باعث پيشرفت بيمارى مى‏شود، برطرف مى‏كند.


 سندروم طناب خلفى(Posterior cord syndrome):

اين سندروم يك سندروم نادر در عين حال شديد است كه از نقصهاى عملكردى در ستونهاى خلفى ناشى مى‏شود. تصوير كلينيكى شامل سالم باقى ماندن عملكرد حركتى، حس درد و لمس سطحى (Light) است. حس پروپريوسپشن و اپى كريتيک( Two-point Discrimination, Graphesthesia و Stereognosis) در زير سطح ضايعه از بين مى‏رود. در اين افراد الگوى Steppage Gait كه همراه با سطح اتكاء عريض است، ديده مى‏شود. در گذشته اين سندروم به همراه tabes dorsalis كه حالتى همراه با مرحله انتهايى سيفليس است، ديده مى‏شد.