مفصل ساکروایلیاک یا همان استخوان خاجی با لگن که در اصطلاح به دنبالچه مشهور است مفصلی است که استعداد مشکل دار شدن دارد به چند دلیل:
1. این مفصل دامنه حرکتی کمی دارد ولی همان مقدار کم نقش زیادی در انتقال فشارهای وزن تنه به پاها و فشارهای انعکاسی زمین از پاها به تنه دارد و اگر لغزشهای لازم صورت نگیرد منجر به تمرکز فشارها و درد و مشکلات بعدی در ناحیه کمر و لگن و سپس مناطق بالاتر و پایین تر می شود.
2. این مفصل از نوع مفاصل سینویال نیست و سطح غضروفی مشخص ندارد و بیشتر یکسری الیاف منعطف در جهات مختلف فضای مفصلی را پر کرده اند . مفصل ساکروایلیاک خیلی زودتر از مفاصل دیگر فیوز و بسته می شود و حرکات کم آن نیز به مرور کمتر می شود. حال اگر این مفاصل که در دو طرف هستند بصورت نامتقارن سفت شوند آنوقت در انتقال نیروهای دو طرف تقارن بهم می خورد و اختلال ظاهر می شود.
3. در زندگی روزمره مدام نیروهای نامتقارن به بدنمان وارد می شود و اگر نیروها در مدت زمان زیادی بدون در نظر گرفتن استراحت به این مفاصل وارد شوند( مانند رانندگی طولانی، راه رفتن با کفشهای نا مناسب و اختلاف بیش از حد طبیعی طول دوپا، بد نشستن و غیره)منجر به دیسفانکشن و حتی بهم خوردن نظم مکانیکی مفصل یا حتی قفل شدن آن در یک جهت خاص می شود.
4. عدم تحرک مناسب ویا تغذیه نا مناسب نیز در زودرس کردن مشکلات این مفصل دخیل است.
بدنبال اشکالاتی که در مفصل رخ می دهد عضلات و اعصاب مرتبط با آن تحت تاثیر قرار می گیرند. مهمترین و شایع ترین اتفاق گیر افتادن عصب سیاتیک لابلای فیبرهای فشرده شده عضله پیریفورمیس است که از یک سر به استخوان خاجی و از سر دیگر به استخوان ران می چسبد.
این عضله به تغییرات این استخوان و مفصل مربوطه بسیار حساس است و زود دچار اسپاسم می شود و با فشاری که به عصب سیاتیک وارد می کند باعث ایجاد دردهای مزمن و کلافه کننده در ناحیه باسن تا زانو و حتی تا پایین پا می شود که بسیاری اشتباها فکر می کنند مشکل دیسک ناحیه کمری دارند.
گاهی هم ممکن است به ریشه اعصابی که از لابلای استخوان خاجی بیرون می آید و عصب دهی منطقه پاشنه و عمل روی پاشنه بلند ََشدن را بعهده دارد ، فشار آورد.
درمان بترتیب زیر کارامد و کامل است.
1. معاینه دقیق توسط فیزیوتراپیست ماهر یا دکتر متخصص درد, ارتوپد یا مفز و اعصاب که به مشکلات این ناحیه اشراف دقیق و به روز داشته باشد.
2. اصلاح وضعیت مفصل دنبالچه و مفاصل دیگر از ستون فقرات یا ران که ممکن است درگیر شده باشد و برگردانندن تحرک آنها
3. آزاد کردن گیر افتادگی عصب سیاتیک در محل درگیر یا در مسیر آن و برطرف کردن هرگونه اسپاسم به طریق صحیح در عضلات درگیر
4. انجام ورزشهای تخصصی که از هر فردی به فرد دیگر متفاوت است برای ماندگار کردن اصلاحات و سپس برگرداندن ثبات و تحرک و قدرت مناسب در منطقه
5. اصلاح روش زندگی و نیروهای وارد بر مفاصل و در صورت نیاز کفی و کفش مناسب و اصلاح محل کار و زندگی برای جلوگیری از برگشتن مشکل
منبع : افق پنج
فضایی متفاوت در ارایه مطالب فرهنگی علمی گردشگری اجتماعی توسط تیم پزشکی درمانی کلینیک درد ماهان