کلینیک درد ماهان

پاسخ – درخصوص بیماری های دست و اعصاب محیطی ، بخصوص بیماری هایی که در رابطه با بخش های ترمیمی است ، همانطور که بیشتر مردم ما اطلاع دارند اهمیت دست بر هیچکسی پوشیده نیست که شاید علت اینهمه موفقیت های انسان و یا فرق او با اکثر جانداران دیگر بخاطر پیشرفت های او است که یکی از دلایل اصلی آن دست است . یعنی همین که شصت در مقابل انگشتان قرار می گیرد و می تواند خیلی از کارها را انجام دهد و خیلی از ابزارها را با همین دست بردارد در حالی که خیلی از جانداران دیگر نمی توانند این کار را بکنند . بخاطر همین اهمیت دست و خصوصاً بیماری هایی که در ارتباط با آن است بر کسی پوشیده نیست.

 ولی کلاً هر نوع بیماری که باعث دردهایی در دست ، بی حسی دست ، خواب رفتن دست و یا بیماری هایی که در ارتباط با تروم های دست باشد مانند بریدگی های دست ، تصادفات ، انواع سقوط از بلندی و یا هرنوع تروماهایی که در این قسمت بوجود می آید . بیماری های مادرزادی یک سری از بیماری هایی است که کودک متولد می شود این بیماری ها را دارد یعنی از زمان تولد وجود دارد . همچنین یک سری تروماهایی مانند قطع دست ، قطع انگشتان و یا از بین رفتن یک قسمتی از بافت های دست و حتی اندام ها . 

در کنار آنها بیماری هایی مانند آسیب های عصبی که چه بدنبال ضربه های چاقو و یا ضایعاتی مانند تصادفات که باعث کشیدگی های عصب می شود که می تواند هم در مورد دست باشد و هم در مورد پا . ولی غیر از اعصاب مرکزی که ما اعصاب مرکزی را همانطور که خیلی از بینندگان اطلاع دارند در مورد مسائل مغز و نخاع که مربوط می شود به همکاران و متخصصین جراحی مغز و اعصاب که آنها پیگیری می کنند . ولی اعصابی مانند سیاتیک نیز جزء فیلد درمانی کاری ما است .

 یعنی در حیطه ی تخصصی ما بر روی عضلات و عصب متمرکز هستیم و مسائل استخوان ها از حیطه ی کاری ما خارج است . به غیر از قسمت مچ به پایین که چون این قسمت خیلی ظریف است و اقدامات ظریفی نیازمند است . مثلاً اگر قرار باشد یک شکستدگی تا انگشت باشد به پیچ پلاک نیاز دارد و با اقدامات خیلی ظریف و حساسی باید فیکس شود نیز در حیطه ی کاری ما است . ولی در خصوص استخوان های بازو یا ساعد و یا استخوان ها پا در حیطه ی کاری ما نیست و مربوط به همکاران ارتوپد ما است . 

سوال – یک طبقه بندی در خصوص بیماری های دست بفرمایید و انواع مهم آن را نام ببرید. 

پاسخ- در خصوص بیماری های دست یکی از شایع ترین بیماری ها همین گرفتگی های عصب است که اکثراً خانم ها به آن مبتلا می شوند . شاید پنجاه یا شصت درصد از بیمارانی که به ما مراجعه می کنند در کلینیک ها ، گرفتگی های عصب دست است که با بی حسی ، گزگز کردن ، مورمور کردن و خواب رفتن انگشتان همراه است . یکی هم دردهایی که بیشتر به دنبال کار چه در منزل و چه در بیرون و یا به دنبال کارهایی که سخت و سنگین و بدون آمادگی بوجود می آید . که فرد دچار دردهایی در ناحیه ی آرنج و در ناحیه ی مچ دست می شود . این مسئله تقریباً جزء یکی از چیزهای شایعی است که با آن مواجه می شوند . 

البته غیر از بیماری هایی که به آن ترومها می گوییم یعنی ضربه ها و صدماتی که فرد می بیند . ولی در خصوص تروماها ، یعنی تروماهای روزمره که شما در منزل می بینید شاید یکی از بیماری های خیلی شایعی که افراد به ما مراجعه می کنند ، چاقویی که در دست فرو می رود . چون می دانید که در دست ترافیک سنگینی از تاندوم ، عصب ، شریان و همچنین رباط و عضلات است .

 و این جای بسیار بسیار حساسی است که با کوچکترین ، شاید مثلاً اگر نوک چاقو در دست فرو برود در لحظه ی اول فرد فکر کند که اتفاقی نیفتاده است . حتی شاید بخیه هم نخورد . ولی بیمار بعد از یک یا دو روز و یا یک هفته ی بعد به ما مراجعه می کند و می گوید این انگشت من حس ندارد . به همین سادگی ، یعنی یک چیز خیلی خیلی ساده اتفاق افتاده است ولی این مشکل را بوجود آورده .

 یکی به این علت که فاصله ی پوست تا این ارگان های بسیار حیاتی که زیر آن قرار دارد خیلی نزدیک است و دیگری به دلیل همان ترافیک سنگینی است که وجود دارد . یعنی یک عناصر بسیار بسیار زیادی در آن منطقه وجود دارد . در واقع ممکن است در لحظه ی اول به نظر بیاید که هیچ اتفاقی نیفتاده است ولی در چند روز بعدی نشان می دهد که ممکن است مشکلات زیادی رخ داده باشد . 

سوال - چکار کنیم که از بروز گرفتگی های عصب و عضله پیشگیری شود ؟ اگر این مسئله اتفاق افتاد چه علامت هایی دارد و برای درمان و بهبود آنها چه کارهایی باید انجام داد؟ 

پاسخ – در مورد اینکه چکار کنیم که این اتفاقات نیفتد : متأسفانه مشکل عمده ای که نمی گویم در آقایان بیشتر است بلکه ما در خانم ها بیشتر می بینیم ، مسئله ی عدم تحرک و ورزش نکردن است . در واقع این مسئله باعث می شود که عضلات دست ، خصوصاً یک سری کارهای تکراری که روزها در خانه انجام می شود مانند ظرف شستن یا لباس شستن یا کارهایی از این دست که یک سری عضلات خاص را در بدن بکار می گیرد . عضلات دیگر در این قضیه درگیر نیستند . 

در نتیجه متأسفانه ضعیف می شوند و این باعث می شود که انواع گرفتاری ها و مشکلات ایجاد شود . کسی که ورزش های دست و یا اندام های دیگر را انجام می دهد تمام عضلات خود را تقویت می کند و جلوگیری می کند از اینکه اگر بخواهد کاری را در آینده انجام دهد که آن عضله توانایی انجام آن را نداشته باشد . مثلاً موقعی که من می خواهم این کامپیوتر را بلند کنم ، عضلات من در حد بلند کردن آن قدرت دارد . ولی وقتی که بخواهم میز را بلند کنم ، مشخص است که من عضلات خود را در حد بلند کردن کامپیوتر تقویت کرده ام و به حد میز نرسیده است .

 یکی در خصوص ورزش و نوع حرکات، حرکات نرمشی که می توانند افراد در خانه انجام دهند . حرکات ناحیه ی شانه ، گردن که خیلی اوقات در برنامه های ورزش نشان داده شده است . که این مسئله خیلی می تواند موثر باشد . دوم اینکه برخی افراد شاید بخاطر وسواس زیادی که دارند در خانه کارهای بیش از حد از دست خود می کشند .

 یعنی خارج از توانایی دست از آن استفاده می کنند . که این باعث می شود متأسفانه خیلی اوقات فشارهای زیادی به مفاصل، خود تاندوم ها وارد شود و یا باعث تورم مچ دست و مفصل شود . اینها ممکن است یک مقدار آسیب ببیند و باعث تورم ، درد و ناراحتی های بعدی شود . متأسفانه یکی از مشکلاتی که وجود دارد بیماری های اختصاصی است که در رابطه با بلند کردن فرزند در یک یا دوسال زندگی او است . این مسئله مشکلات زیادی را می تواند برای دست خانم ها ایجاد کند که خیلی هم در جامعه شایع است . یکی از دلایل گرفتگی عصب دست فشار زیاد و کار زیاد است اما همه ی دلیل نیست . مخصوصاً در خانم ها شاید شایع ترین بیماری که ما جراحان دست با آن مواجه هستیم ، گرفتگی عصب در ناحیه ی مچ دست و یا همان تنگی کانال دست به آن می گویند .

 که خیلی شایع است و شایع ترین عمل ها و شایع ترین بیماری است که ما در کلینیک و بیمارستان ها با آن مواجه می شویم . که یکی از دلایل آن کار زیاد ، فعالیت های تکراری زیاد است . ولی نمی توان گفت صد در صد است . متأسفانه این مشکل بیشتر در خانم هایی که باردار می شوند ، کسانی که کم کاری تیروئید داشته باشند ، کسانی که دیابت داشته باشند بوجود می آید . تروماها ، ضربه های بیش از حد بر اعصاب دست و شکستگی چیزهایی است که می تواند باعث شود که عصب در ناحیه ی مچ دست بگیرد و باعث گزگز ، مورمور ، خواب رفتن بشود . 

مخصوصاً چون روزها بدن خانم ها در فعالیت زیاد است شاید متوجه نشوند ولی شب موقع استراحت متأسفانه بیشتر دچار حالت های خواب رفتن و گز گز کردن می شوند . که می تواند آنها را حتی از خواب بیدار کند و یک مقدار دست خود را ماساژ بدهند و دوباره بعد از چند لحظه بخوابند ولی متأسفانه ممکن است این قضیه مدام تکرار شود . و به تدریج حتی ممکن است آنقدر پیشرفت کند که عضلات ناحیه ی دست ، خصوصاً ناحیه ی پایه ی شصت را دچار فلج کند و یا از بین ببرد و آب شود . در نتیجه قدرت دست رفته رفته کم می شود . فرد یک چیزی را می گیرد ولی حس نمی کند یعنی نمی فهمد که یک لیوان آب در دست خود دارد یک دفعه ممکن است از دست او رها شود . 

سوال – من بیست و شش سال سن دارم و چندین بار به دلایل مختلف دچار تروما در ناحیه ی مچ دست شدم و به دلایل مختلف تا به حال سه یا چهار بار دست خود را گچ گرفته ام . ولی هر بار بعد از باز کردن درد داشت . به متخصص اورتوپد مراجعه کردم به من گفتند که استخوان دست شما بلند شده است . یک بار هم عمل کردم ولی دوباره درد داشت و نوک ناخن های دست من گز گز می کرد . دوباره که مراجعه کردم دکتر گفتند که دوباره عمل کنم بعد ازآن داخل دست من پلاتین گذاشتند . الان حدود یک سال از عمل من می گذرد ولی همچنان دست من خواب می رود و ناخن های دست من گزگز می کند ودرد شدید دارم . دکتر گفتند که هر شب به مدت چند ماه آتل مخصوص ببندم . الان چندین ماه است که استفاده می کنم اما مشکل من حل نشده است . می خواستم بدانم که چکارباید بکنم . 

پاسخ – یکی از مهمترین چیزهایی که ما در بیماران داریم مسئله ی همان معاینه بالینی و کلینیکی است که خیلی مهم است . من می خواستم بدانم کدامیک از انگشتان دست در مسئله ی خواب رفتن و گزگز کردن و یا موارد دیگر درگیر است . 

این مسئله باید بررسی شود که ببینیم کدامیک از انگشتان دچار مشکل است . چون وقتی که دست یا انگشتی دچار سری یا مورمورکردن و بی حس شدن میشود دیگر از حیطه ی بیماری های استخوان ، عضله ، تاندوم و مفصل خارج است . یعنی فقط بحث مربوط به عصب است . ما در اندام ها و کلاً در بدن دو نوع عصب داریم . یک نوع عصب های حسی که یعنی ما حس می کنیم . مثلاً من الان حس می کنم که دست من به چیزی خورده است . 

یک نوع عصب های حرکتی است که مثلاً این عصب انگشت ما را حرکت می دهد . این مورمورکردن و بی حس شدن در رابطه با عصب حسی است . حالا کدامیک از این عصب ها در این قضیه آسیب دیده ، آیا به دنبال جراحی بوده که یک چنین مشکلی پیش آمده .

 بعضی اوقات وقتی ما یک قسمتی را جراحی می کنیم متأسفانه ممکن است عصب هایی که از این قسمت عبور می کند مخصوصاً عصب های سطحی آسیب ببیند و از یک قسمتی از دست شروع به حس شدن ، مورمور کردن و گز گز کردن شود . متأسفانه این مسئله قابل برگشت نیست ولی به مرور بهتر می شود . ولی در مورد خود عصب ها، اگر این سه انگشت دست من یعنی شصت و انگشت دوم و سوم دچار بی حسی ، مورمور کردن و گز گز کردن شود همان گرفتگی عصب اصلی دست است .

 که در واقع در مچ دست یا قسمت های بالاتر و پایین تر و البته شایع ترین قسمت مچ دست است که درگیر می شود . این سه انگشت دچار مشکل می شود . اگر دو انگشت دیگر خصوصاً انگشت کوچک دچار این حالات شود یک عصب دیگری است که دچار اختلال شده است . تاندوم های مچ دست خصوصاً در ناحیه ی آرنج شایع ترین محل درگیری آن است . و ممکن است دچاراختلال شده باشد . توصیه ی من به ایشان این است که با توجه به علائمی که گفتند حتماً یک نوار عصب ایشان باید یگیرند . اول یک معاینه ی بالینی دقیق باید از ایشان بعمل بیاید که ببینند مسئله ی ایشان چیست و یک نوار عصب بگیرند که بعد از آن ببینند کدامیک از عصب های ایشان دچار اختلال شده .

 می توان با شرح حال گیری تا حد زیادی به این اختلال شک کرد . ولی برای اینکه دقیقاً مشخص شود و ما در واقع تأیید کنیم تشخیص بالینی را بهتر است که یک نوار عصب گرفته شود و بدنبال آن ببینیم که اختلال در چه حد وچه سطحی است . حتی محل اختلال را می توان مشخص کرد . و براساس آن یک درمان خاص برای آن اختلال انجام داد . 

سوال – یک اصطلاحی است بنام قولنج که خیلی بین مردم شایع است آیا این مسئله نیز در همین حیطه جا دارد یا چیز دیگری است؟ 

پاسخ – قولنج در واقع یک اصطلاح کلی است . گذشتگان ما این اصطلاح را بکار می بردند در هر جایی که هر فردی کار سنگین می کرد و فعالیت های سنگین داشت . همانطورکه خدمت شما گفتم خصوصاً عضلاتی که آموزش ندیده برای آن کار دچارگرفتگی می شود . شاید شما دیده باشید که در همین زمین فوتبال و فوتبال هایی که نشان داده می شود یک دفعه یک نفر می افتد ، پای او را می کشند و یا مواد بی حس کننده برای پای او استفاده می کنند . این ها در واقع به زبان علمی تر یک نوع اسپاسم است . یک نوع گرفتگی و انقباض شدید است که در یک قسمتی ایجاد می شود و می تواند خصوصاً در ناحیه ی گردن ، شانه در دست ها زیاد با این قضیه مواجه شویم . 

سوال – این موارد گرفتگی عصب و عضله گاهی خیلی بیمار را اذیت می کند و آزاد دهنده و مزمن و طولانی مدت می شود یعنی بیمار با هر درمان علامتی و انواع و اقسام مسکن ها این درد با او سه یا چهار ماه همراه است آیا درمان این مسئله به چه ترتیبی است و آیا واقعاً سیر بیماری به همین ترتیب است؟ 

پاسخ – متأسفانه طولانی شدن درمان یکی از دلایل آن که ما در ایران زیاد می بینیم عدم همکاری بیمار است . من یک مثال ساده بزنم خانمی به من مراجعه کرده که مچ دست او درد می کند به علت فعالیت سنگین ، ایام عید بوده ، خانه تکانی کرده کارهای سنگین کرده و یکی دو تا از تاندوم های دست او کشیده شده است . و در حرکات خاص درد می گیرد . یکی از اولین درمان ها بستن آتل است. یا به اصطلاح ساده ی آن مچ بند که باعث شود که مچ او تکان نخورد . 

یک مدتی که حداقل آن سه هفته است به دست خود استراحت بدهد . متأسفانه طول درمان ها یک مقدار طولانی است . یعنی اینطور نیست که من بگویم شما دو روز آن را ببند خوب می شود . حداقل سه هفته باید بسته باشد که دوباره آن رباط ، تاندوم یا مفصلی که دچار تورم شده است سر جای خود برود و مشکل برطرف شود. ولی ما می دانیم که وقتی خانم ها خانه می روند این آتل را می بندند ولی وقتی که می خواهند ظرف بشویند یا لباس بشویند یا کار دیگری انجام دهند آن را باز می کنند و یک دستکش پوشیده و دوباره شروع به کار کردن می کنند . 

یکی از دلایل مزمن شدن این است که فرد دستورات پزشک را بطور دقیق و کامل رعایت نمی کند . در واقع این طور مثال بزنم که این مانند زخمی است که در یک قسمت از بدن ایجاد شده شما مرتباً آن را فشار می دهید یعنی هر روز صبح آن را شروع به خون انداختن می کنید ، مشخص است که آن زخم دیر خوب می شود . این دقیقاً زخمی است که در داخل است باید یک مدت استراحت داده شود ویک مدت به آن فرصت داده شود تا بطور کامل بهبود پیدا کند . 

سوال – در مورد گرفتگی های عضلانی در جاهایی که ثابت هستند و خیلی بیمار آن را حرکت نمی دهد مثلاً گرفتگی های عضلانی که در ناحیه ی شانه است و ممکن است فقط یک بار سنگینی به آن اضافه شود در مورد آنها چگونه است چون آنها نیز خیلی اوقات طولانی مدت می شود و درمان جواب نمی دهد . 

پاسخ – متأسفانه در ناحیه ی شانه ما بیماری که زیاد به آن برخورد می کنیم که اصطلاحاً به آن شانه ی یخ زده یا منجمد می گویند که بدنبال همین ضربات یا صدمات جزئی و یا حتی با افتادن یا بلند کردن یک چیز سنگین یکی از رباط های شانه کشیده می شود . 

بدنبال آن چون فرد درد دارد دست خود را تکان نمی دهد . بعد از دو یا سه ماه به ما مراجعه می کند و می بینیم که دست خود را یک مقدار کمی می تواند بالا ببرد . و به هیچ وجه بالا ی سر نمی رود . اینها درمانهای طولانی مدت می خواهد و اینها باید به طور مکرر و مرتب حتی شاید به مدت چند ماه فیزیوتراپی بشوند تا این حرکات باز گردد .

 چون ما می گوییم که خداوند همه چیز را متحرک آفریده است ما چیزی به اسم بی حرکتی را در خیلی از جاها قبول نداریم . درست است که من گفتم ما مچ دست را بی حرکت می کنیم ولی ما ناچار به این کار هستیم . این مسئله نیز در یک مدت زمانی کوتاه است . بی حرکتی یکی از بزرگترین اشکالاتی است که ما ایجاد می کنیم . 

مثلاً همین شانه ، علتی که دچار اختلال می شود و شاید دلیل اصلی آن به خاطر همین بی حرکتی است . یعنی اگر فرد چند روز استراحتی می داد و بعد از آن شروع به حرکت می کرد و یا با چند جلسه فیزیوتراپی رفتن مشکل کاملاً حل می شد. 

سوال – لطفاً درخصوص ارزش غذایی تخم مرغ توضیح بفرمایید. 

پاسخ – در بین غذاهایی که ما می توانیم روزانه استفاده کنیم تخم مرغ جایگاه خوبی دارد . ما تخم مرغ را بخاطر مزه ی خوب آن ، بخاطر ارزش غذایی و بخاطر قیمت مناسب آن معمولاً در رژیم های غذایی افراد مختلف می بینیم که از آن استفاده می شود . نکته ی مهم این است که تخم مرغ بهترین پروتئین دنیا را از دید ارزش تغذیه ای دارد . شاید این موضوع برای بعضی افراد زیاد شناخته شده نباشد . همه ی ما شنیده ایم که تخم مرغ کلسترول دارد و اگر در بدن ما زیاد شود می تواند لطمه های جدی به بدن ما بزند . ولی اینکه پروتئین تخم مرغ اینقدر با ارزش است کمتر روی آن بحث شده است .

 نکته ی مهم این است که اگر افراد حتی تا سن چهل سالگی روزانه یک تخم مرغ کامل با زرده را استفاده کنند به شرط اینکه خوب پخته شده باشد هیچ مشکل تغذیه ای و سلامتی انتظار نیست که برای آنها اتفاق بیفتد. فقط کسانی که بیماری های قلبی پیشرفته ، چربی بالای خون ، کلسترول بالای خون و مسائل این چنینی را تحمل می کنند توصیه می شود که یک روز درمیان تخم مرغ کامل بخورند . ولی اگر همه ی ما حتی هر روز دو عدد سفیده ی تخم مرغ هم بخوریم هیچ مشکلی نخواهیم داشت . اعم از کسی که سکته کرده ، کسی که بیماری های مختلفی دیگری دارد . پس نگرانی از مصرف تخم مرغ گاهی اوقات بیش از حد انتظار است . 

کودکان تا حدود پنج سالگی اگر هر روز دو عدد تخم مرغ هم بخورند اشکال جدی برای آنها پیش نمی آید . ولی گاهی دو عدد و گاهی نیز یک عدد تخم مرغ را در رژیم غذایی آنها باید گنجاند . امیدوارم که با مصرف مناسب همه ی غذاها از جمله تخم مرغ بهترین تغذیه برای شما پیش بیاید و ادامه پیدا کند .

سوال – من پنجاه و هفت سال سن دارم و کار یدی انجام نداده ام . یعنی کار فرهنگی داشته ام . الان حدود یک سال است که در سر انگشتان خود احساس گزگز می کنم . و گاهی نیز احساس برق گرفتگی در نوک انگشتان خود دارم . در دست راست من بیشتر و در دست چپ من کمتر است . مدتی نیز است که در سرشانه های خود یعنی روی بازو ها احساس درد می کنم . ولی این احساس برق گرفتگی و گز گز کردن خیلی شدید شده است . مدت یک ماه است که آتل می بندم در هر دو دست ولی زیاد تأثیر نداشته است . می خواستم بدانم چه باید بکنم ؟ این مورمور و گزگز بیشتر در سه انگشت وسط من است . یعنی انگشت شصت و کوچک مشکلی ندارد . ضمناً این گز گز در ناحیه ی شانه و بازو هم است . 

پاسخ – در مورد بیماری که گفتند با توجه به علائمی که دارند من یک توضیح مقدماتی و کوچک بدهم. انتقال پیام های عصب از طریق الکترون است . یعنی به زبان ساده تر عصب شبیه یک سیم برق است . شما وقتی یک قسمت سیم برق را تحریک کنیم تا انتهای آن اگر مثلاً یک لامپی روشن باشد لامپی خاموش و روشن می شود . دقیقاً عصب همین سیستم است . نوع بیماری که ایشان گفتند خارج از مسئله ی گرفتگی و مشکلاتی است که در ناحیه ی مچ است . چون این بیماری که من به شما گفتم که گرفتگی در ناحیه ی مچ یا گرفتگی عصب در ناحیه ی مچ دست است بیشتر در رابطه با خود انگشتان دست است . ولی ایشان در ناحیه ی شانه و بازو هم دچار مشکل هستند .

 عصب وقتی که از ناحیه ی مغز به نخاع می آید و از نخاع به سمت پایین می رود در امتداد این مسیر یعنی عصب از مغز به نخاع آمده و از نخاع به گردن آمده تا نوک انگشتان دست ، در هر قسمتی این عصب دچار گرفتگی شود شما در انتهایی ترین قسمت دچار اختلال می شوید . علائمی که این آقا گفتند به نظر می آید که گرفتگی یا اشکالی باشد که در ناحیه ی گردن است .

 یعنی اینکه عصب در ناحیه ای درگیر شده ولی فقط در ناحیه ی خودانگشتان دست نیست چون در قسمت های بالاتر هم علامت نشان داده است . پس نشان می دهد که قسمت های نزدیک تر به نخاع یا نزدیک تر به مغز باید دچار اختلال شده باشد.

 که این پیام ها یا تحریکات عصبی را به سمت بالا می برد . علائمی که ایشان ذکر می کند به نظر می آید یک علائم آرتوروز است و به احتمال زیاد آرتوروز بین مهره ی پنج و شش است گردنی ایشان باشد . البته ممکن است حتی دیسک خفیف هم باشد که این علائم را ایجاد می کند . توصیه ی من این است که ایشان حتماً یک عکس گردن ساده بگیرند . و بدنبال آن نیز یک نوار عصب و عضله بگیرند که دقیقاً محل درگیری را نشان دهد . ما این نوع بیماران را روزانه به طور مرتب بیست یا سی نفر و یا حتی خیلی بیشتر می بینیم که با همین علائم می آیند ولی مشکلات آنها بیشتر در ناحیه ی گردن است . 

سوال – برادر من در تصادف دچار پارگی تاندوم شده است . وقتی او را به بیمارستان بردیم گفتند که تاندوم های دست او پاره شده است . بعد از مدتی که به خانه آمد متوجه شدیم که دست او حس ندارد. بعد از اینکه به دکتر مراجعه کرد متوجه شدند که عصب او قطع شده است . دکترها هم نفهمیده اند . این مسئله مربوط بود به دو یا سه ماه بعد ازتصادف . با عمل جراحی از پای او عصب گرفتند و پیوند زدند دست او تا نزدیکی مچ حس پیدا کرد . زمانی که حس نداشت حتی اگر سوزن در دست او می کردیم متوجه نمی شد . فیزیوتراپی هم انجام دادند ولی فایده نداشت . روی کف دست او نیز عمل جراحی انجام شد . الان اگر چشم او را ببندیم و روی دست او دست بگذاریم حس می کند ولی انگشتان او باز و بسته نمی شود و به حالت خمیده است . تقریباً می توان گفت خیلی بهتر شده ولی انگشتان او باز و بسته نمی شود . می خواستم بدانم اگر عمل جراحی دیگری بر روی او انجام دهیم بهتر میشود یا خیر؟ این آسیب و پارگی در ناحیه ی بازو او انجام شده است و الان پنج یا شش سال می گذرد. 

در خصوص آناتومی دست باید گفت که عصب دست وقتی در ناحیه مچ می آید یک باند خیلی قوی است که این باند است که مشکلات و معضلات اصلی را در درد ها و گز گز کردن و مورمور کردن خصوصاً در خانم های خانه دار و خانم هایی که زایمان کرده و حاملگی داشته باشند ایجاد می کند . که گفتیم جزء شاید ترین بیماری های دست است و شاید اختلال اساسی همین باند است . علت آن این است که در حاملگی همه جای بدن ورم می کند و بالا می آید . استخوانی جلوی باند است که قطری حدود یک ونیم تا دو سانت دارد . با ورم، این باند باز نمی شود و کانال تنگی را ایجاد می کند و هر چقدر این نقطه ورم کند متأسفانه نمی تواند باز شود . یعنی جاهای دیگر باز می شود و پوست بالا می آید ولی این نقطه نمی تواند . اشکالی ایجاد می شود که در طی سالیان سال خود را نشان می دهد یعنی یک نفر می گوید آقای دکتر من بیست سال پیش حامله شده ام ولی الان چرا این مشکل را دارم ؟ بخاطر اینکه این ضایعه در آن موقع ایجاد شده و بتدریج در آن نقطه یک سری چربی ها و ورم هایی ماندگار شده و باعث گرفتگی عصب شده است . 

سوال – خانی سی و دو ساله هستم مدتی است که درد شدید از ناحیه ی کتف تا نوک انگشتان شده ام این درد به گونه ای است که همیشه احساس سنگینی در دست خود می کنم . بعد از مراجعه به پزشک تشخیص دادند که دچار ضعف عضلات کتف هستم و تنها راه درمان فیزیوتراپی است . ضمناً شغل من دبیری است و خیلی از دست ها و گردن استفاده می کنم . 

پاسخ – البته شرح حال باید خیلی دقیق تر باشد ولی با توجه به علائمی که گفتید یکی از بیماری های شایعی که شاید ده درصد ذکر کردند که دارند مسئله ی دنده ی گردنی است . وجود دنده ی گردنی خصوصاً در معلمان بیشتر شایع است . دنده ی گردنی یک دنده ی اضافی است که در ناحیه ی گردن ایجاد می شود . این می تواند مشکل ساز شود ویکی از علائم آن نیز همین است که متأسفانه باعث دردهایی در ناحیه ی شانه تا کل آن اندام می شود . یعنی یک دست از شانه تا پایین دچار مشکل می شود . خصوصاً پوزیشن هایی که وقتی دست بخواهد به سمت بالا برود روی تخته چیزی را بنویسد یا فرد بخواهد از بالای کابینت چیزی را بردارد . که آن موقع بیشتر دچار مشکل می شود . البته باز هم مسئله ضعف عضلات است . جالب است که اگر حتی دنده ی گردنی هم باشد که توصیه ی من این است که حتماً یک عکس از گردن خود بردارند اگر با عکس تشخیص داده شد که هیچ وگرنه همان نوار عصب نیز خیلی کمک می کند . در مان نیز همان فیزیوتراپی است یعنی ما نود درصد دنده ی گردنی یا اختلالات آن ناحیه را فقط با فیزیوتراپی درمان می کنیم . در واقع فیزیوتراپیست بیشتر کمک می کند ، فرد باید خود آموزش ببیند که چه کارهایی را درخانه انجام دهد . هم نوع زندگی و هم نوع ورزش هایی را که باید انجام دهد . متأسفانه خیلی از بیماران می گویند ما بیست جلسه فیزیوتراپی رفتیم ولی هیچ نتیجه ای نگرفتیم . قرار نیست که ایشان هر روز یک ساعت فیزیوتراپی کند و کارهایی که انجام میدهد مشکل را حل کند . ایشان اول باید کارهای غلط را کنار بگذارند و دوم ورزش هایی را که ایشان آموزش داده روزانه در خانه انجام دهد . تنها راه درمان دنده ی گردنی تقویت عضلات گردن و شانه است . 

سوال – مدتی است که همسر من دچار درد عضلات در ناحیه ی بازو شده اند . با استفاده از ژل پیروکسیکام و تزریق آمپول این درد کاهش پیدا می کند ولی بعد از اتمام داروها و با حرکات دست دوباره این درد شروع میشود . 

پاسخ – به احتمال زیاد این مسئله در قسمت انتهایی بازو یا بالایی آرنج باشد . متأسفانه بیماری شایعی است و یکی از دردهایی که ما روزانه باآن مواجه می شویم مسئله ی آرنج تنیس باز است . که این مسئله خیلی شایع است و بیشتر به دنبال کشیدگی های عضلانی ، کارهای آنی خیلی سنگین و تروماها و ضرباتی که خیلی شدید و آنی باشد بوجود می آید .خصوصاً در خانم های خانه دار ما بیشتر می بینیم ولی در آقایان نیز رخ می دهد . علتی که این اسم را گذاشته اند این است که در تنیس بازان به دلیل ضربات خیلی محکمی می زنند اولین بار در این افراد دیده شده است . بخاطر همین احتمال زیاد می دهم که این مسئله باشد . توصیه ی من این است که ایشان باید استراحت بدهند . درست است که فیزیوتراپی تا حد زیادی مهم است ولی اول من یک معاینه ی دقیق را توصیه می کنم . اگر مشکل تنیس باز بود مسئله ی تزریق آمپول در همان ناحیه و حتی یک مدتی آتل گیری یعنی ثابت کردن آن قسمت می تواند کاملاً کننده باشد و تقریباً تا نود درصد موارد درمان می شود . 

سوال – خانمی بیست و پنج ساله هستم که دچار درد کف دست شده ام . خصوصاً در شب ها که گاهی از درد بیدار می شوم . چه توصیه ای دارید ؟ 

پاسخ – من فکر می کنم که بیشتر همان مسئله ی تنگی کانال مچ دست مطرح باشد که بعضی اوقات بجای بی حسی یا علائم دیگر بیشتر خود را با درد نشان می دهد . البته باید بررسی شود که زایمان داشته اند یا بیماری های زمینه ای دیگری دارند یا خیر. ولی توصیه ی من این است که اگر این مسئله با همان مچ بند و یا کارهای دیگری که می کنند یعنی اگر کارهای تکراری خود را ترک می کنند بهترنشد ، بهترین کار نوار دست است . 

سوال – مدتی است که انگشتان دست من دچار مشکل شده یعنی وقتی انگشتان دست خود را می بندم قفل می کند و گاهی نیز مانند فنر پرش دارد . این حالت در انگشت شصت بیشتر اتفاق می افتد و همراه با درد است علت چیست؟ 

پاسخ – به این بیماری انگشت ماشه ای می گویند . انگشت ماشه ای آسیب یا ضایعه ای است که به علت تورم درقسمت تاندوم های دست ایجاد می شود . تاندوم ازبالا که می آید وارد تونلی می شود همین قضیه در شصت هم است . محل ورود تاندوم چه در انگشتان و چه در شصت می تواند متورم شود که متأسفانه بیشتر در خانم ها خصوصاً در خانم هایی که کار دستی و یدی دارند ما می بینیم . این تورم باعث می شود که محل ابتدایی ورود به تونل دست و انگشت دچار گیرکردن می شود . اوایل فقط درد دارند در هنگان لمس ولی بعداً به گونه ای می شود که انگشت پرش پیدا می کند . و به تدریج نیز انگشت پایین می آید و دیگر بالا نمی رود که خود فرد باید با دست آن را صاف کند و مرحله ی چهارم هم دیگر دست کاملاً خشک می شود . یعنی اصلاً نه پایین می آید و نه بالا و به هیچ وجه دیگر تکان نمی خورد . این مرحله ای که ایشان هستند استیج دو است . در اولین مرحله اگر تا بحال کورتن تزریق نکرده اند یک بار داخل همان کانال توسط یک فرد کاملاً آموزش دیده و یک پزشک وارد چون کاملاً این کار می تواند خطرناک باشد . چون اگر در عصب قسمت های دیگر یا شریان این سوزن بخورد می تواند آسیب های جدی برساند . با تزریق کورتن حدود چهل درصد موارد ممکن است که این مشکل برای همیشه حل شود . ولی شصت درصد موارد ممکن است این مشکل حل نشود و ما دیگر تزریقات دوم و یا سوم را پیشنهاد نمی کنیم چون خود کورتن عوارض دارد . برای آزاد سازی این تونل می توان جراحی کوچکی انجام داد که این عمل نزدیک به پنج یا شش دقیقه است و تونل آزاد می شود و مشکل مریض حل می شود . حتی با بی حسی نیز این کار انجام می شود . در مرحله ی سوم و چهارم ما توصیه می کنیم که دیگر کورتن تزریق نکنند و فقط جراحی شود . چون این جراحی سبک است و کاملاً مشکل حل می شود . 

سوال – من سی و سه سال دارم و چند ماهی است که دست من درد می کند . به پزشک مراجعه کردم من را برای نوار عصب فرستادند . بخاطر ترس این کار را نکردم . جدیداً از شانه ی من درد گرفته و مچ من می رسد . یعنی مچ دست و انگشت اشاره ی من هم است و درد آن خیلی زیاد است . بچه ی کوچک هم دارم و او را بغل می کنم از موقعی که او را بغل می کنم درد آن خیلی زیاد است و گز گز و مورمور دارد .