آسیب های حین عمل جراحی ستون فقرات

ستون فقرات شامل ۳۳ مهره است:

·         هفت مهره گردنی

·         دوازده مهره پشتی

·         پنج مهره کمری

·         پنج مهره خاجی که در افراد بالغ به یکدیگر چسبیده و استخوان خاجی یا ساکروم را به وجود آورده‌اند.

 

• چهار مهره دنبالچه‌ای که در بالغین یک استخوان 

  دنبالچه یا کوکسیکس را ایجاد می‌کنند.

   

• 

مهمترین آسیب هایی که در حین جراحی های ستون مهره ایجاد میشوند آسیب به ریشه های عصبی است که از نخاع خارج میگردند. بر حسب اینکه چه ریشه های عصبی آسیب میبینند علائم ایجاد شده متغیر است. 

وقتی اعصابی که به روده و مثانه میروند آسیب میبینند بیمار ممکن است کنترل ادرار یا مدفوع خود را از دست بدهد. آسیب به اعصابی که به اندام های تناسلی میروند ممکن است موجب بروز اختلالاتی مانند ناتوانی جنسی در فرد شوند.

 آسیب به اعصاب حسی میتواند موجب بروز درد اندام و بیحسی و گزگز و مورمور شده و آسیب به اعصاب حرکتی میتواند موجب ضعف در یک یا چند عضله اندام گردد.

بعضی آسیب های عصبی را آسیب های مستقیم Direct injuries میگویند مانند موقعی که یک ابزار جراحی و یا لبه تیز یک استخوان با فشار مستقیم به عصب موجب آسیب آن میشود. این آسیب ها عبارتند از :

پارگی یا لاسریشن Laceration در دورا یا سخت شامه: این آسیب موجب میشود مایع مغزی نخاعی از اطراف نخاع به بیرون نشت کند. جراح ستون فقرات در مواجهه با این پارگی ها سعی در ترمیم آنها میکند تا از نشت مایع مغزی نخاعی به بیرون جلوگیری نماید. ادامه این نشتی میتواند موجب بروز عفونت شود.

فشار یا کمپرشن Compression به ریشه های عصبی و یا کوفتگی یا کانتیوژن Contusion آنها از دیگر عوارض حین جراحی است. این عارضه به علت تحت فشار قرار گرفتن مداوم ریشه عصبی به علت ابزار جراحی یا تکه های استخوان ایجاد میشود.

کشش یا تراکشن Traction عصب از دیگر عوارض اعمال جراحی ستون مهره است. در حین عمل جراحی کشیده شدن ریشه های عصبی میتواند منجر به آسیب آنها شود.

کنده شدن Avulsion ریشه عصبی از نخاع عارضه نادری در حین جراحی است و بیشتر در بیمارانی دیده میشود که برای بار چندم تحت عمل جراحی قرار گرفته اند.

بعضی دیگر از آسیب هایی که در حین جراحی به اعصاب نخاعی وارد میشوند غیر مستقیم هستن. مهمترین آسیب های غیر مستقیم Indirect injuries عبارتند از :

آسیب به جریان خون : این آسیب معمولا به علت فشار استخوان بر روی رگ های خونی تغذیه کننده اعصاب ایجاد میشود. این فشار میتواند موجب کاهش جریان خون عصب و بدنبال آن اختلال در کارکرده سلول های عصبی و حتی مرگ آنها شود.

هماتوم Hematoma : هماتوم به معنای تجمع خون در یک محل است. ممکن است به علت ادامه خونریزی از یک رگ، خون زیادی در اطراف یک عصب جمع شده و فشار این تجمع خونی موجب اختلال در کارکرد عصب شود.

 

بعضی از عوارض جراحی های ستون مهره در اعمال جراحی خاصی دیده میشوند. بطور مثال ممکن است لازم شود تا در اطراف مهره ها پیوند استخوان صورت گیرد. این استخوان پیوندی را معمولا از ناحیه لگن میگیرند. گاهی اوقات ممکن است لگن بیمار در ناحیه ای که از آن استخوان گرفته اند تا چند ماه درد داشته باشد.

 

جراحي بسته ديسك ستون فقرات

جراحي بسته ديسك ستون فقرات با استفاده از روش «مكس اسپاين» توسط جراحان ارتوپدي و مغز و اعصاب آلمان در يك مركز جراحي تخصصي در تهران انجام شد. پروفسور شكيبايي، جراح ارتوپد كه در اين عمل شركت داشت در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) خاطرنشان كرد: در برخي بيماري‌هاي مربوط به ستون فقرات، سوراخ و محل عبور نخاع و همچنين سوراخي كه اعصاب نخاع از آن مي‌گذرند، تنگ شده و به دنبال آن درد شديدي در ستون فقرات و ناحيه كمر ايجاد مي‌شود.

به دنبال درد شديد در ناحيه كمر، بيمار در نشستن، برخاستن و به ويژه در راه رفتن دچار مشكل شده و به ناچار تا پايان عمر به صورتي خميده راه مي‌رود كه استفاده از دارو براي آن‌ها ضروري است.

وي گفت: تاكنون جراحي اين چنين تنگي‌ها در محل نخاع و اعصاب آن، با ايجاد شكاف‌هاي بزرگ همراه بود. همچنين در طول جراحي دستكاري نخاع و اعصاب از ريسك بالايي برخوردار بود.

شكيبايي افزود: امروزه جراحي ديسك ستون فقرات توسط مكس اسپاين به صورت بسته فراهم شده است. در اين روش جراحي شكافي پنج تا ده سانتي‌متري در سطح پوست ايجاد شده و پروتزي در ميان دو مهره ستون فقرات وارد مي‌شود. به اين ترتيب دو استخوان ستون فقرات از يكديگر باز شده و فاصله‌ ميان آنها بيشتر مي‌شود. در نهايت باز شدن فاصله ميان دو مهره سبب مي‌شود تا سوراخ نخاع و سوراخ محل گذر اعصاب، بازتر شده و تنگي برطرف شود.

وي در ادامه با اشاره به محاسن استفاده از اين روش جراحي ديسك ستون فقرات به ايسنا گفت: در اين روش جراحي علاوه بر آن كه شكاف بزرگي ايجاد نمي‌شود، اعصاب و نخاع نيز در معرض ريسك دستكاري قرار ندارند. همچنين مدت زمان ترميم پس از عمل بسيار كوتاه است و بيمار دو يا سه روز پس از جراحي قادر خواهد بود فعاليت‌هاي روزانه و عادي خود را از سر گيرد. همچنين طول مدت استفاده از فيزيوتراپي در اين روش جراحي بسيار كوتاه است و نيازي به مصرف دارو پس از جراحي نيست.

دكتر شكيبايي در پايان اظهار كرد: از آنجا كه اين جراحي ديسك ستون فقرات به روش بسته و با استفاده از مكس اسپاين براي اولين در ايران انجام مي‌شود، آموزش‌هايي براي پزشكان ايراني در نظر گرفته شده است.

 منبع:نیک صالحی

دردهای نوروپاتی

مقدمه

دردهای نوروپاتی معجونی از  دردهای مزمنی هستند که به دنبال آسیب بافتی ایجاد می شود. در دردهای نوروپاتی ،رشته های عصبی ممکن است خسارت دیده یا نا کارآمد و صدمه دیده باشند.

این رشته های عصبی خسارت دیده  علائم غیر صحیحی را به مراکز دیگر درد می فرستند. تاثیر شدید صدمه به رشته عصبی شامل تغییر در عملکرد عصب هم در محل صدمه و هم در محیط پیرامون صدمه است.

یک مثال از درد نوروپاتیک سندرم پای خیالی (phantom)  است . این در زمانی اتفاق می افتد که یک بازو یا پا را در اثر بیماری یا صدمه از بدن جدا می کنند ولی مغز هنوز پیامهای درد را از اعصابی که منشأ انتقال پیام از محل قطع شده است دریافت میکند. این عصب ها مانند گلوله های عمل نکرده ای موجب درد می شوند.

عوامل ایجاد دردهای نوروپاتی

دردهای نوروپاتی اغلب به نظر میرسد که هیچ علت واضح و مشخصی نداشته باشند. اما بعضی از بعضی از علل شایع دردهای نوروپاتیک عبارتند از:

-  اعتیاد به نوشدن الکل (الکلیسم)

-  قطع عضو

-  مشکلات کمر ،پا و لگن

-  شیمی درمانی

-  دیابت(بیماری قند خون)

-  مشکلات عصب صورتی

-  عفونت اچ ای وی و ایدز

-  مالتیپل اسکلروز multiple sclerosis

-   زونا

-  جراحی ستون فقرات

علایم دردهای نوروپاتیک چیست؟

علائم ممکن است شامل :

-  دردهای سوزشی و تیر کشیدن

-   خواب رفتن و مور مور کردن

چگونه دردهای نوروپاتیک تشخیص داده می شوند؟

به وسیله یک مصاحبه و معاینه به وسیله پزشک و پرسیدن سئولاتی در مورد توصیف درد توسط شما زمانی که درد اتفاق می افتد یا هرچیز بخصوصی که باعث تشدید درد می شود.

چگونه دردهای نوروپاتیک درمان می شوند؟

برخی از مطالعات در مورد دردهای نوروپاتیک پیشنهاد می کنند که از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در درمان استفاده کنید. بعضی از افراد ممکن است احتیاج به داروهای قویتر از بین برنده درد مانند ترکیبات مرفین دار داشته باشند. داروهای ضد تشنج و داروهای ضد افسردگی نیز در بعضی افراد موثر است.

در صورت در گیر بودن فرد با بیماری دیگری مانند دیابت  کنترل بهتر دیابت می تواند در کاهش درد موثر باشد.

در مواردی که به درمان مشکل جواب می دهند یک متخصص درد ممکن است از روشهای تهاجمی و کاشتن وسایلی برای کنترل درد استفاده کند.

به وسیله تحریکات الکتریکی اعصاب درگیر در دردهای نوروپاتیک می توان به مقدار زیادی از دردها را کاهش داد.

متاسفانه دردهای نوروپاتیک خیلی کم به درمانهای استاندارد جواب می دهند و ممکن است در طول زمان بدتر شوند تا اینکه بهتر شوند.در بعضی از افراد موجب از کار افتادگی جدی می شود.

منبع:پزشکان بدون مرز